Projet <em>Geoemyda spengleri</em>

PROJECT Rafetus swinhoei

Loài rùa mai mềm khổng lồ Swinhoe hay tên gọi khác là Rùa Hoàn Kiếm (Rafetus swinhoei) là một trong những loài rùa nước ngọt lớn nhất thế giới (lên đến 170kg). Do đó, kích thước lớn là một bất lợi cho loài, chúng là mục tiêu săn bắt phục vụ cho nhu cầu địa phương trong giai đoạn 1980-2000. Hiện tại, chỉ có bốn cá thể được biết đến còn tồn tại trên thế giới. Các chuyên gia của sách đỏ IUCN đã liệt kê đây là loài rùa hiếm nhất trên thế giới. Hai các thể (một đực, một cái) đang được nuôi giữ cùng nhau tại vườn thú Tô Châu ở Trung Quốc, và hai cá thể còn lại được ghi nhận ở hồ Đồng Mô và hồ Xuân Khanh, thủ đô Hà Nội, Việt Nam.

Ở Việt Nam, loài rùa này còn được coi như là rùa thần do đây là loài rùa gắn với truyền thuyết trả gươm của vủa Lê Lợi vào thế kỷ thứ 15. Sau khi chiến thắng quân Minh xâm lược, nhà vua Lê Lợi đã trả lại thanh gươm thần cho Thủy Thần Lạc Long Quân, và thần Rùa là sứ giả mang thang gươm báu trả lại Thủy Thần. Liên quan đến truyền thuyết này, có một cá thể Rafetus swinhoei khổng lồ sinh sống trong hồ Hoàn Kiếm, khu phố cổ, thành phố Hà Nội, Việt Nam. Nhưng đáng buồn thay, cá thể này đã chết vào tháng 1 năm 2016. Thêm nữa, những nỗ lực bảo tồn loài rùa quý đang gặp nhiều thách thức, trong đó cặp rùa Hoàn Kiếm bên Trung Quốc đã được tiến hành ghép đôi sinh sản từ năm 2008 nhưng bất thành và hai cá thể bên Việt Nam hiện đang sống trong hai hồ cách xa nhau.

Tháng 2 năm 2018, cơ quan CITES Trung Quốc đã gửi thư đề nghị hợp tác trong bảo tồn loài R. swinhoei tới bộ Nông Nghiệp và Phát Triển Nông Thôn (NN&PTNT) Việt Nam. Sau đó bộ NN&PTNT đã giao cho CITES Việt Nam tổ chức một hội thảo để xin ý kiến từ các chuyên gia và các nhà khoa học để trả lời cơ quan CITES Trung Quốc.

Turtle Sanctuary với nhiệm vụ bảo vệ các loài rùa khỏi sự tuyệt chủng và với sự thấu hiểu sâu sắc về tình trạng loài rùa Hoàn Kiếm, chúng tôi cũng tham gia đóng góp ý kiến cho hội thảo cũng như tài trợ tài chính để tổ chức cuộc họp cùng với tổ chức WCS Việt Nam. Turtle Sanctuary cũng cam kết hỗ trợ kỹ thuật từ các chuyên gia quốc tế của tổ chức trong việc đánh bắt các cá thể ở Việt Nam đưa vào môi trường nuôi nhốt. Đồng thời, hỗ trợ kỹ thuật trong công tác quản lý nuôi nhốt cũng như việc trao đổi tinh trùng từ cá thể rùa đực ở Việt Nam cho việc thụ tinh nhân tạo với cá thể cái bên Trung Quốc.

Turtle Sanctuary sẽ cố gắng hết sức để đảm bảo sự sống còn của loài Rafetus swinhoei, chúng tôi có dự định tiến hành một dự án thực địa vào năm 2019 để thu thập dữ liệu về phân bố và sinh thái của loài trên khắp Việt Nam, thông qua một loạt các cuộc phỏng vấn có cấu trúc và xây dựng mô hình hóa sự phân bố loài nhằm dự đoán các địa điểm có khả năng phân bố của loài này ở Việt Nam.

NHIỆM VỤ

Địa điểm : Hà Nội, Việt Nam

Loài : Rafetus swinhoei

Nhiệm vụ : Đề xuất phương pháp đánh bắt và hỗ trợ tài chính để tổ chức hội thảo về bảo tồn loài R. swinhoei